Prawie 3 lata temu ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego, a następnie stan epidemii w Polsce. Poza szeregiem zakazów i nakazów związanych z bezpieczeństwem sanitarno-epidemiologicznym, wprowadzono również przepisy umożliwiające legalny pobyt obcokrajowców na terytorium RP po utracie ważności ich dokumentów legalizujących pobyt. Warto jednak się zastanowić, czy aby na pewno wszyscy obecnie przebywający w Polsce cudzoziemcy na podstawie tych przepisów są zwolnieni z ubiegania się o uzyskanie stosownego dokumentu uprawniającego ich do pobytu w Polsce oraz, co tak naprawdę dają nam wprowadzone przepisy.
W dniu 31 marca 2020 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, która reguluje szereg przepisów przedłużających ważność posiadanych dokumentów legalizujących pobyt cudzoziemców w Polsce. Ponadto, od dnia 28 stycznia 2023 r. obowiązuje również ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185), która uchyla z dniem 24 sierpnia 2023 r. większość przepisów z ustawy uchwalonej w związku z epidemią COVID-19 dot. legalności pobytu w Polsce.
Pobyt na podstawie ruchu bezwizowego i wizy Schengen (typ C)
Zgodnie z przywołanymi ustawami, cudzoziemiec przebywający na terytorium RP w dniu ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, tj. 14 marca 2020 r., na podstawie m.in. ruchu bezwizowego lub wizy Schengen (typ C), ma wydłużony okres legalnego pobytu do 23 sierpnia 2023 r. Należy jednak pamiętać, że w przypadku wyjazdu i ponownego wjazdu do Polski po 14 marca 2020 r., legalny pobyt, np. na podstawie ruchu bezwizowego, który uprawnia do pobytu w Polsce przez okres 90 dni w ciągu 180 dni, nie jest automatycznie wydłużony na mocy tych ustaw.
Wydłużenie terminu na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy
W przypadku wjazdu na terytorium Polski po 14 marca 2020 r., np. na podstawie ruchu bezwizowego, istnieje możliwość zalegalizowania pobytu obcokrajowca w przypadku przekroczenia 90-dniowego okresu pobytu w Polsce. Przywołane ustawy umożliwiają złożenie wniosku o pobyt czasowy do 23 sierpnia 2023 r. Dopiero po złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt cudzoziemca uważa się za legalny podczas trwania procedury legalizującej pobyt.
Pobyt na podstawie wizy krajowej (typ D) oraz zezwolenia na pobyt czasowy
Ustawy regulują również kwestię wydłużenia ważności zezwoleń na pobyt czasowy (kart pobytu) oraz posiadanych wiz krajowych (typ D). Jeżeli ostatni dzień okresu pobytu obcokrajowca przebywającego na podstawie karty pobytu bądź wizy krajowej przypada w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii COVID-19, ważność karty pobytu lub wizy typu D jest wydłużona do 23 sierpnia 2023 r.
Wydłużenie terminu na opuszczenie terytorium RP
Przepisy wskazane w ustawach umożliwiają również wydłużony pobyt w Polsce w przypadku otrzymania przez obcokrajowca decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt. Jeżeli decyzja została doręczona w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, cudzoziemiec może opuścić terytorium RP do 23 sierpnia 2023 r.
Autor: Artur Weremko
